Techniek: dagen van de nokkenas geteld?

Door Nick in Techniek, maandag 11 Jan 2016 11:01
Ontwikkeld voor auto's, maar zeker interessant voor motoren! Free Valve Techniek

Een motorblok heeft heel andere benodigdheden bij lage toerentallen dan bij hoge toerentallen, maar toch gebruiken de motorfabrikanten bij de ontwikkeling van motoren nog steeds vaste hoeveelheden lift en overlap. Timing wordt inmiddels wel steeds vaker variabel, zoals de DVT bij de Ducati Multistrada, maar lift en overlap blijft gelijk.

Wat als je die nokkenassen en de bijbehorende aandrijving - zwaar als ze zijn - nou eens gewoon weg kon laten? Zweeds autofabrikant Koeningsegg past dat idee nu toe in haar auto's. Door middel van elektronisch aangestuurde kleppen, gekoppeld aan slimme computers, kan straks 'on-the-fly' aangepast worden hoeveel lift en hoeveel overlap de motor op dat exacte moment nodig heeft. Uiteraard is ook de timing met dit zogeheten Freevalve-systeem niet langer afhankelijk van ingewikkelde - en zware - onderdelen. Eenvoud troef.

Het systeem staat zelfs toe dat de motor bepaalde cilinders naar keuze uit kan schakelen bij lagere belasting, waarna het de uitgeschakelde cilinders er weer bijpakt wanneer erom gevraagd wordt. Sterker nog, als in die paar nog draaiende cilinders het voordelig is, kunnen zelfs specifieke kleppen eventjes 'uitgezet' worden. Op die manier kan brandstof bespaard worden en schroeft het de duurzaamheid van de motor ook enorm op.

Vooralsnog is het Zweedse Freevalve-systeem - voor zover wij weten - enkel toegepast in automotoren, maar voor motorfietsen biedt het ook zeker voordelen. De eliminatie van de complete distributie ten faveure van een simpele, lichtere en compactere pneumatische klepbediening kan een behoorlijke revolutie veroorzaken, mocht het doorgang vinden. De combinatie van de perfect te reguleren motorloop en de mogelijkheid om de distributie compacter en lichter uit te voeren is, maakt dat het Freevalve-systeem perfect toe te passen kan zijn in de motorindustrie.

Ontwikkeling voor de straatmotorfiets is voorlopig waarschijnlijk nog heel duur - Koenigsegg bouwt enkel megaexclusieve supercars - dus ontwikkeling in de racerij zou ideaal zijn, ware het niet dat het MotoGP-reglement een expliciet verbod op variabele kleptiming heeft.

Tijd zal het leren, maar de mogelijkheden zijn vooralsnog eindeloos.

Leuk feitje: Cargine, zoals Freevalve voorheen door het leven ging, werd ontwikkeld in een Saab 9-5, en Saab was ooit - voor heel even - in Nederlandse handen. Kort om, mocht Freevalve ooit echt groot worden, dan kan de chauvinistische Nederlander zich fijn op de borst kloppen.

Tags:

Gerelateerde artikelen